Skip Navigation Links.
Skip Navigation LinksLapseki Voleybol > Kurallar > Plaj Voleybolu Kuralları

EPİRDEN hoca tarafından FIVB Web sitesi Plaj Voleybolu Oyun Kurallarını bölümünden 14.11.2006 tarihinde tercüme edilmiştir.

BÖLÜM BİR: YERLEŞİM VE MALZEMELER

KURAL 1 OYUN SAHASI
Oyun sahası; oyun alanı ve serbest bölgeden oluşur

1.1 ÖLÇÜLER
1.1.1 Oyun alanı, 16x8m. Ölçülerinde bir dikdörtgendir ve en az 3m. Genişliği olan simetrik dikdörtgen biçiminde bir serbest bölge ile çevrilmiştir. Oyun sahasının yüzeyinden itibaren en az 7m.'ye kadar yükseklik, tüm engellerden arındırılmış olmalıdır.
1.1.2 FIVB'nin Dünya müsabakalarında oyun alanı 16x8m. Olup; dip çizgilerden en az 4m, yan çizgilerden en az 5m.lik bir serbest bölge ile çevrilmiş ve oyun sahası yüzeyinden en az 12,5mye kadar her türlü engelden arındırılmış
1.2 OYUN SAHASININ YÜZEYİ
1.2.1 Sahanın yüzeyi mümkün olduğunca üniform ve düz, oyuncuların yaralanma ve sakatlanmalarına yol açabilecek taş, kabuk ve benzeri maddelerden arındırılmış eğimsiz kumdan oluşmalıdır.
1.2.2 Uluslararası Resmi müsabakalarda kum en az 40cm. derinliğe sahip olmalı ve fazla sıkıştırılmamış yuvarlak taneciklerden oluşmalıdır.
1.2.3. Oyun sahasının yüzeyi oyuncular için sakatlanmaya yol açacak bir tehlike teşkil etmemelidir. Pürüzlü ve kaygan yüzeyde oynanması yasaktır.
1.2.4. FIVB'nin Dünya Müsabakalarında kum kaba olmayan makul bir boyuta getirilmek için elekten geçirilmeli, taşlardan ve tehlikeli parçacıklardan arındırılmalıdır. Bununla birlikte kum deriye yapışacak veya deriye batacak kadar da ince olmamalıdır.
1.2.5. FIVB'nin Dünya müsabakalarında, yağmur yağması halinde, merkez sahanın üzerini kapatmak için muşamba bir örtü kullanılabilir.

1.3. SAHA ÜZERİNDEKİ ÇİZGİLER
1.3.1. İki yan ve iki dip çizgi oyun alanını belirler. Yan ve dip çizgiler oyun alanının boyutlarına dahil olarak yerleştirilir.
1.3.2. Orta çizgi yoktur.
1.3.3. Bütün çizgiler 5-8cm. genişliğindedirler.
1.3.4. Çizgiler kumun rengi ile bariz zıt renkte olmalıdır.
1.3.5. Oyun alanının çizgileri dayanıklı malzemeden yapılmış şeritlerden oluşmalıdır.

1.4. SERVİS BÖLGESİ
Servis bölgesi dip çizginin gerisinde ve iki yan çizginin uzantısı arasında kalan sahadır. Servis bölgesinin derinliği serbest bölgenin sonuna kadar devam eder.

1.5. HAVA ŞARTLARI
Hava koşulları oyuncuların sakatlanmasına neden olacak koşulları içermemelidir.

1.6. AYDINLATMA
Gece oynanan Uluslararası Resmi müsabakalarda oyun sahasının aydınlatılması, oyun sahasının yüzeyinden 1m. Yükseklikte ölçülmek suretiyle, 1000-1500 Lux arasında olacaktır.

KURAL 2- FİLE VE DİREKLER

2.1. FİLE
File gergin asıldığında 1m (+/-3cm) genişliğinde, 8,50m uzunluğunda oyun alanının tam ortasında ve buna dik olarak yer alır.
File kenarları 10cm.lik karelerden müteşekkil iplerden yapılmıştır. Filenin üst ve alt kısımda filenin toplam uzunluğu boyunca dikilmiş 7-10 cm genişliğinde tercihen koyu mavi veya parlak renkte 2 yatay bant vardır. Üst bandın her iki ucunda da üst bandı direklere bağlayan ve filenin üst kısmını gergin tutan bir kablonun geçtiği bir delik vardır. Fileyi direklere bağlamak, üst ve altını gergin tutmak için üst bandın içinde elastiki bir kablo, alt bandın içinde de bir ip bulunur. Filenin yatay bantlarının üzerine reklam almaya müsaade edilir.

2.2. YAN BANTLAR
5-8 cm. genişliğinde ve 1m. Uzunluğunda iki adet renkli bant her iki yan çizginin üzerinde yer alacak şekilde fileye dik olarak bağlanır. Bu bantlar filenin bir parçası olarak kabul edilir. Yan bantlarda reklam bulunmasına müsaade edilir.

2.3. ANTENLER Anten, 1.80m. boyunda,10mm. Çapında esnek bir çubuktur. Fiberglas veya benzeri bir maddeden yapılmıştır. İki adet anten bantların dış tarafına bağlanır ve karşılıklı olarak filenin ters yönlerine yerleştirilir. Antenin 80cm.lik kısımları filenin üzerinde devam eder. Bu kısımlar 10cm'lik birbiri ile zıt iki ayrı, tercihen kırmızı ve beyaz renkte işaretlenir. Antenler filenin bir parçası sayılır ve geçiş boşluğunun yan sınırlarını belirlerler. ( Kural 14.1.1)

2.4. FİLENİN YÜKSEKLİĞİ
Filenin yüksekliği erkekler için 2.43m. bayanlar için 2.24 m. olacaktır. Filenin yüksekliği oyun alanının ortasından bir ölçü çubuğu ile ölçülür. Filenin iki kenarı ( yan çizgileri üzeri) oyun sahsının yüzeyinden aynı yükseklikte olmalıdır. Buradaki yükseklik kuralda belirtilen yüksekliği 2cm.'den fazla geçemez.

File yüksekliği çeşitli yaş gruplarına göre aşağıdaki şekilde değişir.

Yaş grupları Bayanlar ve Erkekler
16 yaş ve altı 2.24
14 yaş ve altı 2.14
12 yaş ve altı 2.00

2.5. DİREKLER Filenin bağlandığı direkler, düzgün yuvarlak, 2.55m. yüksekliğinde ve tercihen ayarlanabilir olmadır. Direkler iki yan çizgiden 0.70m ila 1.00m. mesafede yerleştirilmelidir. Direklerin tel ile tutturulması yasaktır. Tüm tehlikeli veya engelleyici aygıtlar bertaraf edilmelidir. Direkler yumuşak bir madde ile kaplı olmalıdır.

2.6. İLAVE MALZEMELER Bütün ilave malzemeler FIVB kurallarında belirtilmiştir.

KURAL 3. TOP

3.1. ÖZELLİKLERİ
Top içinde lastik veya benzeri bir kese bulunan, küresel ve dış kısmı su geçirmez(maçların yağmur yağarken bile oynanabilmesi için açık hava şartlarına uygun) esnek bir deriden yapılmış olacaktır.
Rengi: Parlak sarı veya diğer parlak renkler (turuncu, yeşil, pembe, beyaz vs.)
Çevresi: 66-68 FIVB Uluslar arası müsabakaları için
Ağırlığı: 260-280gr.

İç basıncı: 171 ila 221 mbar veya hPa (0.175 ila 0.225 Kg/cm2)

3.2. TOPLARIN BENZERLİĞİ
Bir müsabakada kullanılan tüm toplar çevre genişliği, ağırlık, basınç, ve cins olarak aynı özellikte olmalıdır. Uluslararası resmi müsabakalar FIVB tarafından onaylanan toplarla oynanır.

3.3. ÜÇ TOP SİSTEMİ
FIVB'nin Dünya Müsabakalarında üç top kullanılacaktır. Bu durumda altı top toplayıcısı bulunur. Bunlardan dört tanesi serbest bölgenin dört köşesinde, birer tanesi ise baş ve yardımcı hakemlerin arkasında yer alır.

BÖLÜM İKİ: TAKIM OLUŞUMU

KURAL 4. TAKIMLAR

4.1. OLUŞUMU VE KAYITLARI
4.1.1. Bir takım sadece iki oyuncudan oluşur.
4.1.2. Sadece müsabaka cetveline kayıtlı olan iki oyuncu müsabakaya iştirak edebilir. 4.1.3.FIVB Dünya Şampiyonası'nda, müsabaka boyunca koça izin verilmez.

4.2. KAPTAN
Takım kaptanı müsabaka cetvelinde belirtilecektir.

KURAL 5. OYUNCULARIN MALZEMELERİ

5.1. MALZEMELER
5.1.1. Bir oyuncunun malzemesi şort veya mayodan oluşur. Turnuvanın yönetmeliğinde özellikle belirtildiği zamanlar hariç forma veya üstlük giymek tercihe bağlıdır. Ayrıca oyuncular şapka giyebilirler.
5.1.2. FIVB'nin Dünya müsabakalarında aynı takım oyuncuları aynı renk ve stilde şort giymelidirler.
5.1.3. Formalar ve şortlar temiz olmalıdır.
5.1.4. Baş hakemin müsaade ettiği zamanlar hariç oyuncular çıplak ayakla oynamalıdırlar.
5.1.5. Oyuncuların formaları ( veya üstsüz oynamaya müsaade edildi ise şortları) 1 ve 2 olarak numaralandırılmalı ve numaralar formların göğsünde (veya şortların önünde) yer almalıdır.
5.1.6. Numaralar formlar ile zıt renkte ve en az 10cm. boyunda olmalıdır. Numaraların yapıldığı bandın genişliği en az 1,5cm olacaktır.

5.2. İZİN VERİLEN DEĞİŞİKLİKLER
5.2.1. Şayet her iki takımda aynı renk forma ile sahaya çıkarsa ev sahibi takım formasını değiştirmelidir. Tarafsız yerlerde ise müsabaka programında ilk sırada yer alan takım formasını değiştirecektir.
5.2.2. Baş hakem bir veya daha fazla oyuncuya şu konularda müsaade edebilir.
a) Çorap ve / veya ayakkabı ile oynamak
b) Set aralarında , turnuva ve FIVB yönetmeliklerine uygun olmak kaydıyla ıslak formalarını değiştirmek (Kural 5.1.5, 5.1.6)
5.2.3. Bir oyuncudan talep gelmesi halinde baş hakem onun atlet ve eşofman altı giyerek oynamasına müsaade edebilir.

5.3. YASAKLANMIŞ EŞYA VE FORMALAR
5.3.1. Oyuncuların sakatlanmasına sebep olabilecek iğne, bilezik, alçı gibi eşyaların kullanılması yasaklanmıştır.
5.3.2. Oyuncular rizikoları kendilerine ait olmak şartı ile gözlük takabilirler.
5.3.3. Kurallara uygun olmayan numaralar (kural 5.1.5, 5.1.6) taşıyan formaların giyilmesi yasaktır.

KURAL 6. OYUNA KATILANLARIN HAK VE SORUMLULUKLARI

6.1. HER İKİ OYUNCU
6.1.1. Oyuna katılanlar "PLAJ VOLEYBOLU OYUN KURALLARINI"nı bilmek ve onlara itaat etmek zorundadırlar.
6.1.2. Oyuna katılanlar sportmenliğe yakışır bir şekilde hakemlerin kararlarını tartışmaksızın kabul etmek zorundadırlar. Herhangi bir şüpheli durumda açıklama isteğinde bulunabilirler.
6.1.3. Oyuna katılanlar dürüst sporculuk (FAIR PLAY) anlayışı içerisinde sadece hakeme karşı değil, aynı zamanda diğer görevlilere, rakiplerine, takım arkadaşlarına ve seyircilere karşı nazikane ve saygılı bir şekilde davranmalıdırlar.
6.1.4. Oyuna katılanlar, hakemin kararlarını etkilemek veya kendi takımlarının yaptığı hataları gizlemek amacına uygun tutum ve hareketlerden sakınmalıdırlar.
6.1.5. Oyuna katılanlar oyunu geciktirmek amacına yönelik hareketlerden sakınmalıdırlar.
6.1.6. Maç esnasında takım mensuplarının kendi aralarında konuşmalarına izin verilir.
6.1.7. Aşağıdaki üç durum için takım mensuplarının kendi aralarında sadece topun ölü olduğu zamanlarda her iki oyuncuda hakemlerle konuşma hakkına(kural 6.1.2) sahiptir.
a) Kuralların uygulanması veya yorumu hakkında açıklama ister. Şayet açıklama kendini tatmin etmez ise oyunculardan biri aynı fikirde olmadıklarını hemen bildirmelidirler ki maçın bitiminde bunu bir resmi itiraz olarak müsabaka cetveline kayıt edebilme hakkını saklı tutabilsinler.(kural 25.2.4)
b) Yetkili olduğu istekler,
· Malzeme veya formların değişimi
· Servis kullanan oyuncunun numarasının tetkiki
· File ve top gibi şeylerin kontrolü
· Hizası bozulan alan çizgisinin düzeltilmesi
c) Mola ister (kural 19.3) Oyuncunun saha dışına çıkabilmesi için hakemin iznini alması gereklidir.
6.1.8. Maçın sonunda;
a) Her iki oyuncu da hakeme teşekkür eder.
b) Şayet iki oyuncudan biri daha önce baş hakeme kendisi ile uyuşmazlığını bildirmiş ise, bu durumu teyiden itirazını müsabaka cetveline kaydetme hakkına sahiptir.(kural 6.1.7)

6.2. KAPTAN
6.2.1. Maç öncesi takım kaptanı;
a) Müsabaka cetvelini imzalar.
b) Kur'ada takımını eder.

Maçın biitiminde, sonucu kontrol ederek müsabaka cetvelini imzalar.
6.3. OYUNA KATILANLARIN YERLERİ
Oyuncuların sandalyeleri yazı hakemi masasının bulunduğu tarafta, masaya 3 metreden yakın olmamak kaydıyla, yan çizgilerden 5m. Mesafeye yerleştirilir.

BÖLÜM ÜÇ: SAYI SET VE MAÇ KAZANMAK

KURAL 7. SAYI SİSTEMİ

7.1. MAÇ KAZANMAK
7.1.1. Maç iki set alan takım tarafından kazanılır.
7.1.2. Setlerde 1-1 eşitlik olması halinde, netice seti (3.set) 15 sayı ve minimum 2 sayı fark yapana kadar oynanır.

7.2. SET KAZANMAK
7.2.1. Set (3. set haricinde) 21inci sayıyı alan ilk takım tarafından kazanılır. En az iki sayı fark olması gerekir. 20-20 eşitlik olması durumunda oyun 2 farklı sayı olana kadar (22-20, 23-21 gibi) devam eder.
7.2.2. Netice seti Kural 7.4'e göre oynanır.

7.3. TOP KAZANMAK
Bir takım ne zaman servis hatası yapar, topu karşı tarafa gönderemez, veya herhangi başka bir hata yaparsa, rakip takım aşağıdaki neticelerden biri olarak topu kazanır.
7.3.1. Eğer rakip takım servis attıysa, o takım sayı alır ve servis atmaya devam eder.
7.3.2. Eğer rakip takım servis karşıladıysa, o takım servis atma hakkını alır ve sayı kazanır.

7.4 MAÇTA HAZIR BULUNMAMA VE EKSİK TAKIM
7.4.1. Şayet bir takım sahaya davet edildikten sonra oynamayı reddederse, maçta hazır bulunmadığı ilan edilir ve ceza olarak setleri 0-21, 0-21, maçı da 0-2 kaybeder.
7.4.2. Geçerli bir sebep göstermeksizin, zamanında oyun alanında bulunmayan bir takım maçta hazır bulunmadığı ilan edilerek Kural 7.4.1.deki gibi işlem görür.
7.4.3. Bir sette veya bir maçta eksik kalan takım (Kural 9.1) maçı kaybeder. Rakip takıma maçı kazanması gereken sayılar ve/veya setler verilir. Eksik takım o ana kadar aldığı sayı ve/veya setleri muhafaza eder.

BÖLÜM DÖRT: MAÇ HAZIRLIĞI: OYUN YAPISI

KURAL 8. MAÇ HAZIRLIĞI

8.1. KURAL
1. Set öncesindeki ısınmadan evvel baş hakem, iki takım kaptanının önünde kura atışı yapar. Kurayı kazananın seçenekleri;
a) ya servis atma veya karşılama hakkı
b) ya da saha seçimi
Kurayı kaybeden kalan seçenekleri alır
İkinci sette (Format B) ilk set öncesindeki kurayı kaybetmiş olan a veya b seçeneklerinden birini tercih edecektir. Netice seti için yeni bir kura atışı yapılacaktır.

8.2. ISINMA DEVRESİ
Maç öncesi takımlar başka bir sahada ısınma olanağı bulmuşlarsa, file de üçer dakika, bulamamışlarsa beşer dakika ısınabilirler.

KURAL 9. TAKIMIN DİZİLİŞİ
9.1. Her iki takımın iki oyuncusu da daima oyunda olmalıdır. ( Kural 4.1.1.)
9.2. Oyuncu değişikliği yoktur.

KURAL 10. OYUNCULARIN POZİSYONLARI

10.1. POZİSYONLAR
10.1.1. Servis atan oyuncu tarafından topa vurulduğu anda her takım kendi oyun alanında bulunmalıdır.(servis atan oyuncu hariç)
10.1.2. Oyuncular istedikleri pozisyonu almakta serbesttirler. Oyun alanında belirlenmiş bir pozisyon yoktur.
10.1.3. Pozisyon hatası veya dönüş hatası yoktur.

10.2 SERVİS SIRASI
Servis sırası setten önce belirlenmelidir. ( Takım kaptanı kura çekimini takiben belirler )

10.3 SERVİS SIRASI HATASI
10.3.1. Servis sırası hatası, servisin servis sırasına göre atılmadığı zamanda yapılmış olur. Yazı hakemi hatanın yapıldığı anı belirlemelidir.
10.3.2. Bu hatanın yapıldığı andan itibaren hata yapan takımın yaptığı tüm sayılar iptal edilmelidir.
10.3.3. Eğer hatanın başlangıcı belirlenemiyorsa sadece rally kaybı ile cezalandırılır. (Kural 12.2.1)

BÖLÜM BEŞ: OYUN HAREKETLERİ

KURAL 11. OYUNUN SEYRİ

11.1 OYUNDAKİ TOP
Oyun baş hakemin düdüğü ile başlar. Bununla beraber top servis vuruşu ile oyundadır.

11.2. OYUN DIŞI TOP
Oyun hakemin düdüğü ile son bulur. Bununla beraber düdük bir hataya binaen çalınmışsa, hatanın oluştuğu andan itibaren top oyun dışıdır.
(Kural 12.2.2)

11.3. DAHİL TOP
Top sınır çizgiler de dahil olmak üzere oyun alanı içinde yere değdiği zaman dahildir.

11.4. HARİÇ TOP
Top hariçtir eğer;
a) Sınır çizgilerinin tamamen dışında yere düşerse (sınır çizgisine değmeden)
b) Oyun alanı dışında bir cisme, tavana veya oyun dışındaki bir kişiye değerse,
c) Antenlere, kablolara ve direkler veya yan bantların dışındaki fileye değerse
d) Top file dikey düzleminden ve geniş boşluğunun dahi olsa dışından bütünüyle geçerse (Kural 14.1.2., 14.1.3)

KURAL 12. OYUN HATALARI

12.1. TANIM
12.1.1. Kurallara aykırı olan herhangi bir oyun hareketi, oyun hatasıdır.
12.1.2. Hatalara hakemler karar verir ve kurallara göre cezalarını tayin ederler.

12.2. BİR HATANIN SONUÇLARI
12.2.1. Her hata için daima bir ceza vardır. Hatayı yapan takımın rakibi Kural 7.3'e göre topu kazanır.
12.2.2. Şayet iki veya daha fazla hata birbiri ardına yapılırsa, sadece ilk yapılan hata dikkate alınır.
12.2.3. Şayet iki veya daha fazla hata rakipler tarafından aynı anda yapılırsa, bir ÇİFT HATA olarak değerlendirilir ve servis tekrarlatılır.

KURAL 13. TOPLA OYNAMA

13.1. TAKIM VURUŞLARI
13.1.1. Her takım topu filenin üzerinden geri göndermek için en fazla üç defa vurma hakkına sahiptir.
13.1.2. Takımın bu vuruşları, sadece oyuncuların isteyerek yaptıkları vuruşları kapsamaz, aynı zamanda istemeyerek yapılan top ile temasları da kapsar.
13.1.3. Bir oyuncu ararda iki defa topa vuramaz. (İstisna Kural 13.4.3.a ve b ile 18.2)

13.2. AYNI ANDA YAPILAN TEMASLAR
13.2.1. İki oyuncu aynı anda topa dokunabilir.
13.2.2.İ ki takım arkadaşı topa aynı anda dokunduğu zaman, bu iki vuruş olarak göz önüne alınır. (Blok harç. Kural 18.2) İki takım arkadaşı topa uzanır fakat sadece bir oyuncu temas ederse, bu bir vuruş olarak sayılır.
Oyuncular çarpışırlarsa bu hata olarak değerlendirilmez.
13.2.3. İki rakip file üzerinden topa aynı anda temas etmişler ve top oyunda kalmış ise top sahasında kalan takımın tekrar üç vuruş yapma hakkı vardır. Böyle bir top dışarı giderse bu karşı taraftaki takım için bir hatadır. İki rakip tarafından file üzerinde, aynı anda yapılan temas bir tutulmuş top neticesi verirse, bu bir hata olarak değerlendirilmez.

13.3. YARDIMLI VURUŞLAR
Oyun sahası içinde bir oyuncunun topa ulaşmak için takım arkadaşının veya her hangi bir yapının veya cismin desteğini almasına izin verilmez. Bununla beraber, hata yapmak üzere olan bir oyuncu(fileye dokunmak veya rakibinin oyununa müdahale etmek gibi)takım arkadaşı tarafından durdurulabilir veya geri çekilebilir.

13.4. VURUŞUN ÖZELLİKLERİ
13.4.1. Top vücudun herhangi bir yerine değebilir.
13.4.2. Topa vurmalı, tutulmamalı veya fırlatılmamalıdır. Top herhangi bir doğrultuda gidebilir.
İstisnalar:
a) Sert bir smaça müdafaa hareketinde, Bu durumda parmaklarla baş üzerindeki vuruşlarda top bir an tutulabilir.
b) İki rakip tarafından file üzerinde aynı anda yapılan temas bir"tutulmuş top" neticesi verdiğinde,
13.4.3 Temasların aynı anda olması şartıyla, top vücudun çeşitli yerlerine dokunabilir.
İstisnalar;
a) Bir hareket esnasında olması kaydıyla, bir veya daha fazla blok oyuncusunun blokta ardarda dokunuş yapmasına izin verilir. (Kural 18.4.2)
b) Takımın birini vuruşunda veya sert bir smaça müdafaa yaparken temasların tek bir hareket esnasında olması kaydıyla, top vücudun çeşitli yerlerine birbirini takip eder şekilde dokunabilir. (İstisna Kural 13.4.2a)

13.5. TOPLA OYNANIRKEN YAPILAN HATALAR
13.5.1. DÖRT VURUŞ: Bir takımın topa, onu geri göndermeden önce dört defa vurmasıdır. (Kural 13.1.1)
13.5.2. YARDIMLI VURUŞLAR: Bir oyuncunun, oyun sahası içinde bir takım arkadaşından veya herhangi bir yapı veya cisimden topa ulaşmak için destek almasıdır (Kural 13.3)
13.5.3. TUTULMUŞ TOP: Sert bir smaça müdafaa hareketi (Kural 13.4.2) veya iki rakip tarafından file üzerinde aynı anda yapılan temasın bir "tutulmuş top"neticesi vermesi (Kural 13.4.2 a) durumları hariç, bir oyuncunun topa vurmamasıdır.(Kural 13.4.2 b)
13.5.4. ÇİFT VURUŞ: Bir oyuncunun topa ard arda iki defa vurması veya topun vücudun çeşitli yerlerine birbiri ardına temas etmesidir. (Kural 13.1.3-13.4.3)

KURAL 14. FİLEDEKİ TOP

14.1. FİLEYİ GEÇEN TOP
14.1.1. Rakip sahaya gönderilen top filenin üzerinden geçiş boşluğu içinden gitmelidir.
Geçiş boşluğu file dikey düzleminin bir parçasıdır ve aşağıdakilerle sınırlıdır.
a) Aşağıda filenin üst kısmı ile
b) Kenardan antenle ve antenlerin varsayılan uzantılarıyla
c) Yukarıda, tavan veya bir engelle(eğer varsa)
14.1.2. Temas edildiği anda tamamı file dikey düzlemini geçmemiş olmak şartıyla geçiş boşluğunun dışından, (Kural 15) rakip tarafa yönelen bir topu geriye doğru oynanabilir.
14.1.3. Topun tamamı filenin alt boşluğundan geçerse bu top hariçtir. 14.1.4.Bir sporcu, topun tamamı rakip sahaya geçmeden, rakibin oyun boşluğuna, oyun alanına ve/veya serbest bölgesine geçerek müdahale edebilir. (Kural 15.2)

14.2. FİLEYE DEĞEN TOP
Top fileyi geçerken (Kural 14.1.1) ona değebilir.

14.3. FİLENİN İÇİNDEKİ TOP
14.3.1. Filenin içine takılan top üç vuruş limiti içerisinde geri alınabilir.
14.3.2. Top filenin iplerini yırtar, veya filenin kopmasın neden olursa oyun durdurulur ve servis tekrarlatılır.

KURAL 15. FİLEDEKİ OYUNCU
Her takım kendi oyun sahası ve oyun boşluğunda oynamalıdır. Bununla beraber top serbest bölgenin dışından da geri çevrilebilir.

15.1. FİLENİN DİĞER TARAFINA UZANMA
15.1.1. Blok esnasında, bir blok oyuncusu rakibinin son hücum vuruşu anında veya neticesinde oyununa müdahale etmemek şartı ile filenin öteki tarafındaki topa dokunabilir.(Kural 18.3)
15.1.2. Hücum vuruşunun kendi oyun boşluğundan yapılmış olması şartı ile, bir oyuncunun hücum vuruşunu yaptıktan sonra elinin filenin öteki tarafına geçmesine izin verilir.

15.2. RAKİBİN OYUN BOŞLUĞUNA, OYUN ALANINA VE /VEYA SERBEST BÖLGESİNE GİRİŞ
Rakibin oyununa müdahale etmemek şartı ile bir oyuncu rakibin oyun boşluğuna, oyun alanına ve/veya serbest bölgesine girebilir.

15.3, FİLE İLE TEMAS
15.3.1. Filenin herhangi bir bölümüne veya antenlere temas yasaktır. (Kural 15.3.4 hariç)
15.3.2. Bir oyuncu topa vurduktan sonra, direklere, kablolara, veya filenin toplam uzunluğu dışındaki her hangi bir cisme dokunabilir. Ancak bu dokunuş oyununa müdahale etmemelidir.
15.3.3. Top filenin içine takılır ve bu nedenle file rakibe temas ederse hata olarak kabul edilmez.
15.3.4. İstek dışı olarak saçların fileye teması hata değildir.

15.4. OYUNCULARIN FİLEDEKİ HATALARI
15.4.1. Bir oyuncu rakibinin hücum vuruşu esnasında veya öncesinde rakibinin oyun boşluğunda topa veya rakibine dokunursa (Kural 15.1.1)
15.4.2. Bir oyuncu filenin altından rakibinin oyun boşluğuna ve/veya serbest bölgesine rakibinin oyununa zarar vererek girerse (Kural 15.2)
15.4.3. Bir oyuncu fileye temas ederse (Kural 15.3.1)

KURAL 16. SERVİS

16.1 TANIM
Servis topun servis bölgesinde bulunan ve servis atan oyuncu tarafından tek el yada tek kol ile vurularak oyuna sokulması hareketidir.

16.2. BİR SETTEKİ İLK SERVİS
Bir setin, ilk servisi, kurada servis atma hakkını kazanan takım tarafından kullanılır. (Kural 8.1)

16.3. SERVİS SIRASI
Bir setteki ilk servisten sonra servis kullanacak oyuncu şu şekilde belirlenir.
a) Servis kullanan takım topu kazandığında daha önce servis kullanmış oyuncu tekrar atar.
b) Servis karşılayan takım topu kazandığında servis atma hakkını da kazanır ve son defa servis atmamış olan oyuncu servisi atar.

16.4. SERVİS KULLANMA YETKİSİ
Baş hakem servis kullanacak oyuncunun dip çizginin gerisinde topa sahip bulunduğu ve takımların oynamaya hazır olduklarını kontrol ettikten sonra servisin atılmasına müsaade eder.

16.5. SERVİSİN ATILMASI
16.5.1. Servis atan oyuncu servis bölgesinin içinde serbestçe hareket edebilir. Bu oyuncu servis vuruşu anında veya sıçrayarak atılan bir servis için sıçradığında ne oyun alanına (dip çizgi dahil) ne de servis bölgesi dışındaki zemine temas etmemeli ve ayağı çizginin altına girmemelidir. Oyuncu servis vuruşundan sonra servis bölgesinin dışına veya olun alanının içine basabilir veya düşebilir.
16.5.2. Servis atan oyuncunun kumları itmesi nedeniyle çizgi yerinden oynarsa bu hata değildir.
16.5.3. Servis kullanacak oyuncu baş hakemin servis için çaldığı düdüğü takip eden 5 saniye içinde topa vurmalıdır.
16.5.4. Baş hakemin düdüğünden önce atılan servis iptal edilir ve takrarlattırılır.
16.5.5. Top havaya atılarak veya serbest bırakılarak elden çıkarıldıktan sonra oyun sahasının zeminine değmeden tek el veya kolun herhangi bir kısmı ile vurulmalıdır.
16.5.6. Servis kullanacak oyuncu tarafından top havaya atıldıktan veya serbest bırakıldıktan sonra kendisine değmeden yere düşer veya bu oyuncu tarafından tutulursa; servis atılmış olarak kabul edilir.
16.5.7. Ayrıca servis teşebbüsüne izin verilmez.

16.6. PERDELEME
Servis atan oyuncunun takım arkadaşı perdeleme yaparak rakiplerinin servis atan oyuncuyu görmelerini engellememelidir. Rakiplerinin isteği üzerine servis atan oyuncu ve takım arkadaşı yana çekilmelidirler.(Şekil 4)

16.7. SERVİS HATALARI
Aşağıdaki hatalar servis değişikliğine yol açar.
a) Servis sırasını ihlal ederse, (Kural 16.3)
b) Servisi kurallara uygun şekilde atmıyorsa(Kural 16.5)

16.8. TOPA VURDUKTAN SONRA YAPILAN SERVİS HATALARI
Topa kurallara uygun şekilde vurduktan sonra aşağıda gösterilen hallerde servis hatalıdır.
Eğer top:
a) Servis kullanan takımın oyuncularından birine değer veya file dikey düzleminden geçmezse,
b) Oyun alanının dışına giderse (Kural 11.4)

KURAL 17, HÜCUM VURUŞU
17.1. TANIM
17.1.1. Servis ve blok hariç olmak üzere, topu rakibe yönelten bütün vuruşlar "Hücum Vuruşu olarak değerlendirilir.
17.1.2. Hücum Vuruşu, top bütünü ile file dikey düzlemini geçtiği veya bir rakip bloğa temas ettiği anda tamamlanmış olur.
17.1.3. Topla temasın kendi oyun boşluğunda yapılmış olması koşuluyla herhangi bir oyuncu herhangi yükseklikteki topa hücum vuruşu yapabilir. (Kural 17.2.4 hariç)

17.2. HÜCUM VURUŞU HATALARI
17.2.1 .Bir oyuncu rakip takımın oyun boşluğu dahilinde topa vurursa ( Kural 15.1.2 )
17.2.2. Bir oyuncu topu harice vurursa (Kural 11.4)
17.2.3. Bir oyuncu parmaklarını kullanmak suretiyle açık elle "tip veya çekme" topu yönlendirerek hücum vuruşunu tamamlarsa
17.2.4. Bir oyuncu rakibinin servisine top bütünüyle filenin üst kenar seviyesinin üstündeyken bir hücum vuruşunu tamamlarsa
17.2.5. Bir oyuncu omuzlarının çizgisine dikey olmayan bir yörünge çizdirerek topa baş ve üzerinden açık elle vurarak hücum vuruşunu tamamlarsa.

KURAL 18. BLOK

18.1 TANIM
Blok fileye yakın olan oyuncuların, rakibinden gelen topu durdurmak için file üst kenar seviyesinden daha yükseğe uzanarak yaptıkları harekettir.

18.2 BLOK YAPAN OYUNCULARIN VURUŞLARI
Bloktan sonraki ilk vuruş, blokta topa dokunmuş olan oyuncu da dahil, takımın herhangi bir oyuncusu tarafından yapılabilir.

18.3 RAKİBİN BOŞLUĞUNDAKİ BLOK
Blok esnasında hareketli rakip oyuncunun oyununa engel olmamak kaydıyla, bir oyuncu ellerini ve kollarını file ötesine geçirebilir. Ancak; rakip bir hücum vuruşu yapıncaya kadar, filenin ötesinde topa dokunmasına müdahale edilmez.

18.4 BLOK TEMASI
18.4.1. Blok teması takımın bir vuruşu olarak sayılır.
Blok yapan takım blok temasından sonra sadece iki vuruş daha yapabilir.
18.4.2. Temasların, bir hareket esnasında yapılmış olması kaydıyla bir veya daha çok blokçu tarafından topa birbiri ardına (çabuk ve devamlı) temas edebilir.
(Kural 18.4.1.)
18.4.3. Bu temaslar vücudun herhangi bir kısmı ile yapılabilir.

18.5 BLOK HATALARI
18.5.1. Blokçu, rakibinin hücum vuruşundan önce yada aynı anda rakibinin boşluğundaki topa değerse, ( Kural 18.3 )
18.5.2. Antenlerin dışında rakibinin boşluğunda topa blok yaparsa,
18.5.3. Rakibinin servisine blok yaparsa
18.5.4. Top bloktan harice gönderilmişse,

BÖLÜM 6: MOLALAR VE GECİKMELER

KURAL 19. MOLALAR

19.1. TANIM
Mola kurallara uygun bir oyun duraklamasıdır ve 30 saniye sürer. FIVB Dünya Şampiyonalarında 1. ve 2. setlerde iki takımın toplam sayısı 21 olunca "Teknik Mola" kullanılır.

19.2. MOLALARIN SAYISI
Her takım her set için 1 mola hakkı kullanabilir.

19.3 MOLA İÇİN TALEP
Molalar top oyun dışındayken ve hakemin servis düdüğünden önce resmi el işareti yapmak suretiyle oyuncu tarafından talep edilebilir. Molalar oyunun tekrar başlamasına gerek olmaksızın birbirini takip edebilir. Oyuncular oyun sahasını terk etmek için hakemlerden izin almak zorundadır.

19.4. KURALLARA UYGUN OLMAYAN TALEPLER
Diğer durumların yanı sıra uygun olmayan mola talepleri;
a) Top oyunda iken veya servis atma düdüğü anında veya sonrasında (Kural 19.3)
b) Müsaade edilen mola sayısını aşan oyunu etkilemeyen veya geciktirmeyen kurallara uygun olmayan duraklama talepleri aynı sette tekrar edilmemek kaydıyla herhangi bir ceza verilmeden reddedilmelidir.

KURAL 20. OYUNU GECİKTİRMELER
20.1. GECİKTİRME TÜRLERİ
Oyunun yeniden başlamasını önleyen bir takım kurallara olmayan hareketi bir gecikmedir ve diğer durumların yanı sıra aşağıdaki halleri içerir.
a) Oyuna başlama işareti aldıktan sonra molanın uzatılması
b) Kurallar uygun olmayan bir talebi aynı sette tekrarlamak (Kural 19.4)
c) Oyunu geciktirmek. (Normal oyun koşullarında, servis atana kadar geçen süre maksimum 12 saniye olmalıdır.)

20.2. GECİKTİRME CEZALARI
20.2.1. Bir sette bir takımın oyunu ilk geciktirmesi "GECİKTİRME UYARISI" ile değerlendirilir.
20.2.2. Aynı sette aynı takımın herhangi bir türdeki ikinci ve takip eden geciktirmeleri hata teşkil eder ve "GECİKTİRME İHTARI" ile cezalandırılır. (Rally Kaybı)

KURAL 21. İSTİSNA/OYUN DURAKLAMALARI
21.1. SAKATLANMA
21.1.1. Top oyunda iken ciddi bir kaza meydana gelirse, hakem derhal oyunu durdurmalıdır. Daha sonra rally tekrarlanır.
21.1.2. Sakatlanmış oyuncu set içinde 5 dakikalık iyileşme süresi verilir. Hakem, sakatlanan oyuncunun tedavisi için sağlık ekibinin saha içine girmesine ve müdahale etmesi müsaade yetkisi vardır. Bu sürenin sonunda oynayıp oynamamaya yalnız oyuncunun kendisi karar verir. Eğer oyuncu iyileşmemişse takımı eksik ilan edilir.(Kural 7.5.3, 9.1)

21.2. HARİCİ MÜDAHELE
Rally esnasında eğer herhangi bir harici müdahale olursa oyun durdurulmalı ve rally tekrarlattırılmalıdır.

21.3. UZATILMIŞ DURAKLAMALAR
Eğer beklenmeyen koşullar nedeniyle maç kesilirse bu taktirde baş hakem organizatör ve varsa kontrol komitesinin bir üyesi, normal koşulların yeniden tesis için gerekli tedbirlerin alınmasına karar verirler. 21.3.1. Toplam 4 saati aşmamak kaydıyla, oyunda 1 veya daha fazla duraklama meydana gelirse maç aynı sahada veya bir başka sahada aynı skorla başlatılır. Daha önce oynanmış setler skorlarını korur.
21.3.2. Toplam 4 saati aşan bir ya da daha fazla duraklama meydana geldiğinde, tüm maç yeniden oynatılacaktır.

KURAL 22. FASILALAR VE OYUN ALANLARININ DEĞİŞİMİ

22.1. OYUN ALANLARININ DEĞİŞİMİ

22.1.1. Takımlar her 7 sayıdan sonra (1. ve 2. set) her 5 sayıdan sonra (3.set) saha değiştirirler.

22.2. FASILALAR
22.2.1 Her set arası 1 dakika sürer. Netice setinden evvelki arada baş hakem Kural 8.1 gereğince kura atışı yapar.
22.2.2. Saha değişimi esnasında (Kural 22.1. gereğince) takımlar sahaları gecikmesiz derhal değiştirmek zorundadır. 22.2.3. Şayet saha değişimi zamanında yapılmamışsa, hata fark edildiği an çarçabuk yapılmalıdır.

BÖLÜM 7: HATALI DAVRANIŞLAR

KURAL 23. HATALI DAVRANIŞ
Takım elemanlarından birinin resmi görevlilere rakip oyunculara, takım arkadaşlarına veya seyircilere yönelik hatalı davranışı, yapılan davranışın derecesine göre 4 ayrı kategoride değerlendirilir.

23.1 ÇEŞİTLERİ
23.1.1 ANTİ SPORTİF DAVRANIŞ:Münakaşa etme, korkutma v.s.
23.1.2 KABA DAVRANIŞ:Terbiye ve ahlak kurallarına aykırı hareket etmek. Verilen karara uymamak.
23.1.3 SALDIRGAN DAVRANIŞ:İtibar düşürücü ve hakaret edici sözler ve hareketler.
23.1.4 TECAVÜZ:Fiili saldırı yada saldırıya niyetlenmek.

23.2 YAPTIRIMLAR
Hatalı davranışın derecesine bağlı olarak baş hakemin kararına göre uygulanacak yaptırımlar şunlardır. Bunlar müsabaka cetveline kaydedilecektir.
23.2.1. HATALI DAVRANIŞI UYARMA : Sportmenliğe yakışmayan davranış için hiçbir ceza verilmez, ancak oyuncu aynı sette benzeri davranışın tekrarına karşı uyarılır.
23.2.2. HATALI DAVRANIŞI CEZALANDIRMA : Kaba davranış veya sportmenliğe aykırı durumlarda takım bir sayı kaybıyla cezalandırılır.

23.2.3. İHRAÇ : Hatalı davranışın ve saldırgan durumun devamı ihraç ile cezalandırılır.İhraç ile cezalandırılan takım elemanı oyun sahasını terk etmek zorundadır ve takımı da sette eksik ilan edilir. (Kurallar 7.4.3, 9.1) 23.2.4. DİSKALİFİYE : Saldırganlık halinde, oyuncu oyun alanını terk etmek zorundadır ve takımı da maçta eksik ilan edilir. (Kurallar 7.4.3, 9.1)
23.3 YAPTIRIM TABLOSU Hatalı davranış ceza tablosunda görüldüğü gibi cezalandırılır. Bir oyuncu bir sette birden fazla hatalı davranış cezası alabilir. Cezalar sadece tek bir sette birikmiş addedilir. Saldırganlık dolayısıyla diskalifiye için daha önce bir ceza verilmiş olması gerekmez.

23.4. SET ÖNCESİ VE SETLER ARASINDAKİ HATALI DAVRANIŞLAR
Setlerden önce yada setler arasında meydana gelen herhangi bir hatalı davranış diyagram 7 uyarınca değerlendirilir ve yaptırımlar mutaakip sette tatbik edilir.

KISIM 2: HAKEMLER-SORUMLULUKLARI VE EL İŞARETLERİ

BÖLÜM 8: HAKEM GRUBU VE USÜLLER

KURAL 24. HAKEM GRUBU VE USULLER

24.1 OLUŞUM
Bir maç için hakem grubu aşağıdaki görevlilerden oluşur.
-Baş Hakem
-Yardımcı Hakem
-Yazı Hakemi
-4 (2) 007AÇizgi Hakemleri

24.2 USULLER
24.2.1 Maç esnasında sadece baş ve yardımcı hakemler düdük çalabilir:
a) Rally başlatan servis atışı için işareti baş hakem verir.
b) Bir hata yapıldığında emin olmaları ve hatanın nevini teşhis etmeleri halinde baş hakem ve yardımcı hakem oyunun sona erdiğini işaret ederler.
24.2.2 Bir oyun duraklaması esnasında baş ve yardımcı hakemler bir takımın talebini kabul ya da red ettiklerini belirtmek için düdük çalabilirler.
24.2.3 Hakemler oyunu durduran düdüğü çaldıktan hemen sonra resmi el işaretleri ile aşağıdaki hususları belirtmek zorundadırlar.
a) Hatanın Nevi'ini
b) Hatayı yapan oyuncuyu
c) Servisi kullanacak takımı

KURAL 25. BAŞ HAKEM

25.1. DURUŞ YERİ
25.1.1 Baş hakem , filenin sonunda hakemler için ayrılan bölümde ayakta veya oturur pozisyonda durur. Hakemin görüşü fileden fileden 50 cm. olmalıdır.

25.2 YETKİLERİ
25.2.1. Baş hakem maçı başından sonuna kadar idare eder. Baş hakem bütün takım üyelerine karşı yetkilidir. Maç boyunca bütün kararların yetkilisidir.
25.2.2. Baş hakem topların işleyişini kontrol eder.
25.2.3. Baş hakem karar gücünü oyun içinde icap eden hallerde kuralları bulup çıkarır.
25.2.4. Baş hakem kendi kararlarının tartışılmasına izin vermez. Ama oyuncu ricası ile vermiş olduğu kararı kurallar doğrultusunda uygulamalı olarak anlatabilir. Eğer oyuncu aynı fikirde değilse, ikna olmamışsa maçın sonunda resmi itirazını yapabilir.
25.2.5. Baş hakemin sorumluluklarının içinde oyun alanının durumunu maçtan önce ve maç esnasında kontrol eder. (Elverişli olup olmadığını )

25.3 SORUMLULUKLARI
25.3.1. Maç öncesi baş hakem
a) Sahayı, topları ve diğer ekipmanları denetler.
b) Takım kaptanlarıyla hava atışı yapar.
c) Takımların ısınmalarını kontrol eder.
25.3.2. Maç esnasında sadece baş hakeme ait yetkiler.
a) Kötü idare ve gecikmeleri onaylama.
b) Kararlar
- servis hataları
- servis atan takıma bakmak
- top hataları
- file üstü hataları

26 YARDIMCI HAKEM

26.1. DURUŞ YERİ
Yardımcı hakem başhakemin karşı tarafındaki direğin yakınında ve onunla yüz yüze gelecek şekilde oyun alanının dışında, ayakta görevlerini yerine getirir.

26.2. YETKİLERİ
26.2.1. Yardımcı hakem baş hakemin yardımcısıdır. Ancak kendi görev sahasına giren yetkileri de bulunmaktadır. Baş hakemin görevine devam etmesi imkansız hale gelmesi durumunda yardımcı hakem onun yerini alır.
26.2.2. Yardımcı hakem yetki çerçevesi dışındaki hataları düdük çalmadan işaret edebilir ancak bunlar için baş hakeme ısrar edemez.
26.2.3. Yardımcı hakem yazı hakeminin çalışmasını kontrol eder.
26.2.4. Yardımcı hakem molalar için müsaade verir, sürelerini denetler ve kurallara uygun olmayan talepleri reddeder.
26.2.5. Yardımcı hakem her takımın kullandığı mola sayısını kontrol eder ve dördüncü molayı baş hakeme ve oyunculara bildirir.
26.2.6. Bir oyuncu sakatlanması halinde yardımcı hakem iyileşmesi için zaman vermeye yetkilidir.
26.2.7. Yardımcı hakem maç süresince topları oyun kurallarına uygun olup olmadığını denetler.

26.3. SORUMLULUKLARI
26.3.1. Maç devamınca yardımcı hakem aşağıdaki hallerde karar verir, düdük çalar ve işaret eder.
a) Oyuncunun filenin alt kısmına oyun alanının kendi etrafındaki antene teması. (Kural 15.3.1)
b) Rakibin oyun alanına ve file altından rakibin boşluğuna girmek. (Kural 15.2)
c) Oyun sahasının kendi etrafındaki antene temas eden veya geçiş boşluğu dışında fileyi geçen top. (Kural 11.4)
d) Topun yabancı bir cisme teması. (Kural 11.4)

KURAL 27. YAZI HAKEMİ

27.1. DURUŞ YERİ
Yazı hakemi, baş hakemin karşısında ve onunla yüz yüze gelecek şekilde yazı hakemi masasına oturarak görevlerini yerine getirir. (Şekil 6)

27.2. SORUMLULUKLARI
Yazı hakemi, yardımcı hakemi ile iş birliği içinde kurallara uygun şekilde müsabaka cetvelini tutar.
27.2.1. Maçtan ve setten önce yazı hakemi yürürlükteki usullere uygun şekilde maç ve takımlara ilişkin verileri kaydeder ve kaptanların imzalarını alır.
27.2.2. Maç süresince yazı hakemi;
a) Kazanılan sayıyı kaydeder ve sayı levhasının doğru sayıyı göstermesini temin eder.
b) Her oyuncunun set içindeki ilk servisi atışına göre servis sırasını kaydeder.
c) Servis atacak oyuncu ile ilgili olarak her takımın 1 ve 2 no ile işaretlenerek belirlenmiş olan servis atma sırasını gösterir.
d) Her birinin sayısını kontrol ederek molaları kaydeder ve yardımcı hakeme bildirir.
e) Kurallara uygun olmayan mola talebi hakkında hakemlerin dikkatini çeker.
f) Setlerin bitimini ve oyun alanı değişimi için her 5 sayının kaydedildiğini hakeme bildirir.
27.2.3. Maç sonunda yazı hakemi:
a) Nihai neticeyi kaydeder.
b) Müsabaka cetvelini kendisi imzaladıktan sonra takım kaptanlarının ve daha sonra da hakemlerin imzalarını alır.
c) Bir itiraz halinde (Kural 6.1.7.a) müsabaka cetveline hadise hakkında beyan yazar ve ilgili oyuncunun yazmasına müsaade eder.

KURAL 28.ÇİZGİ HAKEMLERİ

28.1. DURUŞ YERİ
28.1.1. Resmi uluslar arası müsabakalarda iki çizgi hakemi bulunması zorunludur. Bunlar oyun alanının çapraz karşılıklı köşelerinde 1 ile2m. Uzaklıkta ayakta dururlar. Her biri kendi tarafındaki hem dip hem de yan çizgileri kontrol ederler.(Şekil 6)
28.1.2. Eğer dört çizgi hakemi kullanılıyorsa bunlar oyun alanının köşelerinde 1 ila 3m. Uzaklıkta serbest bölgede kontrol ettikleri çizginin temsili uzantısı üzerinde ayakta dururlar.(Şekil 6)

28.2. SORUMLULUKLARI
28.2.1. Çizgi hakemleri görevlerini Şekil 12'de gösterilen (30x30cm.) bayrağı kullanarak yerine getirirler:
a) Top kendi çizgilerine yakın düştüğü zaman topun "dahil" yada "hariç" olduğunu işaret ederler.
b) Hariç toplarda topu karşılayan takımın topa temaslarını işaret ederler.
c) Top geçiş boşluğunun dışından fileyi geçtiğinde veya antenlere temas ettiğinde işaret ederler. Topun istikametine en yakın yerdeki çizgi hakemi işaretten öncelikle sorumludur.
d) Dip çizgilerden sorumlu çizgi hakemleri servis atan oyuncunun ayak hatalarını işaret ederler. Baş hakemin talebine göre bir çizgi hakemi işaretini tekrarlamalıdır.

KURAL 29. RESMİ EL İŞARETLERİ

29.1. HAKEMLERİN EL İŞARETLERİ
Hakemler düdükle belirlenen hatanın veya kabul edilmiş duraklamanın nedenini resmi el işaretleri ile ve aşağıdaki gibi belirtmelidirler.
29.1.1. Yapılmış olan işaret bir süre havada tutulur. Şayet tek el ile işaret ediliyorsa hatayı yapmış olan veya bir talepte bulunan takımın tarafındaki el kullanılır.
29.1.2. Hakem daha sonra hatayı yapmış olan oyuncu ve ya talepte bulunan takımı belirtir.
29.1.3. Bütün bunların sonunda baş hakem servis atma hakkını kullanacak olan takımı belirtir.

29.2. ÇİZGİ HAKEMLERİNİN BAYRAK İŞARETLERİ
Çizgi hakemleri, belirlenen hatanın mahiyetini resmi bayrak işareti ile belirtmeli ve bir müddet bu işaretini sürdürmelidir.